Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, uluslararası kredi piyasalarındaki ve küresel ekonomideki sorunların iç ve dış talebi uzunca bir müddet sınırlamaya devam edeceğine vurgu yaptı.
Merkez Bankası, Para Politikası Kurulu'nun 19 Kasım tarihinde yaptığı toplantısına ilişkin "Para Politikası Kurulu Toplantı Özetini" yayımladı.
Küresel düzeyde yaşanan mali krizin etkilerinin, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de hissedildiği vurgulanan toplantı özetine göre, son dönemde açıklanan veriler iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın belirginleştiğine işaret ediyor.
Kurul, öncü göstergelerin, yılın son çeyreğinde de sanayi üretimindeki yavaşlamanın devam edeceğine dikkati çekti.
Özel kesim tüketim harcamalarına ilişkin verilerin, yılın üçüncü çeyreğinde yatay bir seyre işaret ettiği belirtilen toplantı özetinde, şunlar kaydedildi:
"Ekim ayına ait göstergeler ise son çeyrekte özel tüketim harcamalarında belirgin bir yavaşlama olabileceğini göstermektedir. Mevcut göstergeler inşaat yatırımlarındaki yavaşlamanın da yılın ikinci yarısında belirginleşeceğine işaret etmektedir.
Küresel ekonomideki keskin yavaşlama nedeniyle Türkiye'nin ihracat pazarlarında son dönemde belirgin bir daralma görülmektedir. AB ve ABD dışı diğer ülkelere yapılan ihracatın payındaki artış, ihracat için alternatif pazar imkanlarının genişlemekte olduğuna işaret etse de geçtiğimiz yıllarda gözlenen yüksek ihracat performansının mevcut dönemde sürdürülmesi mümkün görünmemektedir.
Gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı beklentileri ve ihracatı sürükleyen ana sektörlerdeki ekim ayı kapasite kullanım oranları dikkate alındığında yılın son çeyreğinde ihracatın zayıf seyrini sürdüreceği tahmin edilmektedir.
Diğer yandan, yurtiçi talebin zayıf seyrine ve YTL'de gözlenen değer kaybına bağlı olarak yılın son çeyreğinde ithalatta da belirgin bir yavaşlama olacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu dönemde ithalattaki yavaşlamanın ihracattakine kıyasla daha belirgin olacağı ve dolayısıyla net ihracatın büyümeye katkısının sınırlı da olsa artı yönde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir."
Açıklanan verilerin, yılın üçüncü çeyreğinde iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın devam ettiğine işaret ettiği vurgusu yapılan toplantı özetinde, yılın son çeyreğinde de finansman koşullarındaki sıkılaşma ile tüketici ve yatırımcı güvenindeki bozulma sonucunda başta özel yatırım harcamaları olmak üzere toplam yurtiçi talepteki yavaşlamanın devam edeceği, bu çerçevede, toplam talep koşullarının enflasyonu düşürücü yöndeki etkisinin artarak süreceği tahmin edildi.
Para politikası ve riskler
Toplantı özetinde, kurulun, uluslararası kredi piyasalarındaki ve küresel ekonomideki sorunların iç ve dış talebi uzunca bir müddet sınırlamaya devam edeceğine vurgu yapıldı.
İçinde bulunulan dönemde iç ve dış talepteki belirgin yavaşlama nedeniyle döviz kurundaki gelişmelerin enflasyon üzerindeki etkisinin geçmiş dönem ortalamalarına kıyasla daha sınırlı olacağını öngören kurul, döviz kurlarındaki hareketlerin fiyatlara geçişinin sınırlı kalma olasılığının arttığına dikkati çekti.
Petrol ve diğer emtia fiyatlarında gözlenen sert düşüşlerin enflasyonu olumlu etkileyeceği öngörüsünü yineleyen kurul, Yeni Türk lirasında gözlenen değer kaybına rağmen ithal malların yurtiçi fiyatlarında belirgin bir artış beklenmediğini belirtti.
Toplantı özetine göre kurul, son bir ay içinde yayımlanan verileri göz önüne alarak, enflasyondaki düşüşün önceki tahminlere göre daha hızlı olacağını öngördü.
Kurul üyeleri, döviz kurunda gözlenen hareketlerin kısa vadede temel enflasyon göstergelerinden bazılarını olumsuz etkileyebileceğini, ancak bu durumun enflasyonun ana eğilimindeki bozulmadan ziyade nispi fiyatlardaki değişim olarak yorumlanmasının daha doğru olacağını ifade etti.
Orta vadeli enflasyon görünümünde belirleyici unsurun ekonominin genel arz talep dengesi olduğu göz önüne alındığında, enflasyonun temel eğiliminin aşağı yönlü olacağı belirtildi.
"Para politikası kararlarında temkinli olunmalı"
Enflasyondaki düşüşün devamını teminen para politikası kararlarında temkinli olmanın gerekliliğini vurgulayan kurul, yakın dönemde küresel mali krizin şiddetlenmesinin bir sonucu olarak Türkiye'de de finansal koşulların, para politikası duruşunun gerektirdiğinin ötesinde ek bir sıkılaşmaya maruz kaldığına dikkati çekti.
Bu çerçevede, kısa vadeli faiz oranlarında ölçülü bir indirime gidilmesinin finansal koşullardaki bu ek sıkılaşmayı kısmen bertaraf edeceği belirtildi.
Mevcut konjonktürde finansal sistemdeki akışkanlığın ve kredi piyasalarının etkin biçimde çalışmasının önemine dikkat çeken kurul, döviz likiditesi ile ilgili ek önlemlerin devreye sokulması gerektiği görüşüne vardı.
Döviz likiditesine ilişkin gelişmelerde daha çok dış dünya koşullarının belirleyici olduğuna işaret eden kurul, küresel ekonomideki belirsizliklerin yüksek seviyelerde olduğu bu dönemde Merkez Bankası'nın döviz rezervlerini öncelikli olarak bankacılık sisteminin döviz likiditesini desteklemek amacıyla 30 Ekim 2008'de kamuoyuna açıklanan plan doğrultusunda kullanmasının önemini vurguladı.
Merkez Bankası'nın, fiyat istikrarını sağlama amacıyla çelişmemek kaydıyla, uluslararası piyasalardaki sorunların ekonomi üzerindeki etkilerini sınırlamak için üzerine düşeni yapmaya devam edeceğini belirten kurul, toplantı özetinde ifadelere yer verdi:
"Bundan sonraki politika kararları büyük ölçüde küresel piyasalardaki gelişmelere ve bunların yurtiçine yansımalarına göre şekillenecektir. Mevcut konjonktürde para politikasının veri ve gelişmelere bağlı olarak esnekliğini korumasının gerekliliği bir kez daha vurgulanmıştır.
Kurul, kamu bütçesinde sıkılaştırma gereği doğması halinde bu ihtiyacın dolaylı vergi artışlarıyla değil öncelikle harcama kısıcı tedbirlerle karşılanmasının önemine vurgu yapmış ve bu çerçevenin dışına çıkılması durumunda enflasyon ve para politikasının görünümünün de bundan etkilenebileceği belirtmiştir."